|
Yaş: 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşından küçük her sağlıklı
erişkin kan verebilir.
Sıklık: En sık 2 ayda bir olmak üzere
ve yılda toplam 4 defayı geçmemek koşuluyla kan bağışı yapılabilir.
Vücut Ağırlığı: 50 kg'ın üzerinde olan
herkes kan bağışı yapabilir.
Miktar: Bağışlanan kan standart olarak
450 mL'dir. İnsan vücudunda toplam 5000-6000 mL kan olduğu düşünülürse, bu
miktar, toplam kan hacminin sadece % 7,5-9' u kadardır.Kan bağışını
takiben, eksilen sıvı hacmi, damar dışındaki sıvının, damar içine
geçmesiyle saatler içerisinde karşılanır. Hücrelerin yenilenmesi süreci
ise, 2 ay kadardır.
Anemi: Kansızlık, elbetteki kan bağışı
için engeldir. Günlük yaşamın olağan sayılabilecek ve çoğunlukla
psikolojik kaynaklı olan halsizlik, bitkinlik gibi durumlar, anemi
(Kansızlık) olarak algılanmamalıdır. Anemi tanısı, kan testleriyle
yapılmaktadır. Kan bağışı için kriter hemoglobin değeridir. Bu değer,
Erkeklerde 13,5 g/dL'nin; Kadınlarda ise, 12,5 g/dL'nin üzerinde ise, kan
bağışı yapabilirsiniz. Kan merkezlerinde, hemoglobin tayini yapılmakta ve
hemoglobin düzeyiniz uygunsa kan alınmaktadır.
Saklama: Kanın saklanma süresi, torba
içindeki antikoagülan (Pıhtılşamayı engelleyici) sıvının niteliğine
bağlıdır. Bugün kullanılmakta olan torbalarda bu süre 35-42 gün kadardır
ve bu süre, kanın kullanımı için fazlasıyla yeterli bir depolama
süresidir.
Sterilite: Kan torbaları, tek
kullanımlık ve steril olarak imal edilmektedir. Bu sebeple, kan bağışı
sırasında donöre herhangi bir hastalık bulaştırılması söz konusu değildir.
Yan Etki: Kan bağışının, kilo aldırma,
zayıflatma, halsiz bırakma, kaşıntı ve bağımlılık gibi yan etkileri
yoktur.
İlaç Kullanımı: Almış olduğunuz
ilaçlar, kanınıza geçmektedir. Bu ilaçlardan bazıları kan bağışı yapmaya
engeldirler. Kan bağışından önce, eğer sağlığınız açısından mecbur
değilseniz, ilaç almayınız. Almak durumundaysanız, kan verip
veremeyeceğinizi kan merkezi doktorlarımıza danışabilirsiniz.
Aspirin kullanımı: Kan bağışına engel değildir. Sadece, trombosit amaçlı
kan alımında veya tromboferezde 3 gün erteleme nedenidir.
Tegison (Sedef hastalığında kullanılan bir ilaç) kullananlar, ilacı
kestikten 3 yıl sonra kan verebilir.
Accutan veya benzeri retinoik asit türevi ilaçları kullananlar, ilacı
bıraktıktan 4 hafta sonra donör olabilir.
Faktör konsantresi kullananlar, donör olamazlar.
Tansiyon: Sistolik kan basıncı 180
mmHg'yı, diastolik kan basıncı ise, 100 mmHg'yı aşmamalıdır.
Hastalıklar, Aşılar: Yine bazı hastalıklar da ilaçlar gibi kan bağışına
sürekli veya belli bir dönem için engel oluşturmaktadır. Bu hastalıklara
ilişkin bazı bilgiler aşağıda belirtilmiştir.( Aşağıda olmayan hastalıklar
için, bizi arayabilirsiniz )
-
Hepatit B (Hiçbir zaman
kan veremezler)
-
Hepatit C (Hiçbir zaman
kan veremezler)
-
AIDS (Hiçbir zaman kan
veremezler)
-
Sıtma (Tedavinin
sağlanmasından 3 yıl sonradan itibaren kan verebilirler)
-
Frengi geçiren
hastalar, iyileşmeden 1 yıl sonra kan verebilirler.
-
Creutzfeldt-Jacob
hastalığı olanlar, hiçbir zaman kan veremez.
-
Chagas Hastalığı (
Alınan kan sadece fraksinasyon amaçlı kullanılabilir)
-
Tüberküloz (Tedavinin
sağlanmasından 5 yıl sonra kan verebilirler)
-
Diabet (İlaç
kullanmayan veya ilaç kullandığı halde, kan şekeri regüle edilmiş
olanlar kan verebilir)
-
Anemi (Anemi teşhisi
konmuş kişiler kan bağışçısı olamazlar)
-
Gebeler kan veremez.
Doğum veya gebeliğin sonlan(dırıl)masından 6 hafta sonra kan
verebilirler.
-
Koroner kalp hastalığı,
angina pektoris, ciddi kardiyak aritmi, serebrovasküler hastalıklar,
arteriyal tromboz veya rekküren venöz trombozu olan kişiler kan
veremezler.
-
Allerji ( Astım
hastaları kan veremez. Polen allerjisi olanlar ise, sadece allerjileri
oldukları dönemde kan bağışlayamazlar)
-
Otoimmün hastalığı
olanlar kan veremezler.
-
Kanama diatezi (Kanama
eğilimi) olanlar ömür boyu kan veremezler.
-
Bronşit (Belirtisi olan
kronik bronşit hastaları kan veremez)
-
Kronik nefrit ve
pyelonefritli hastalar kan veremez. Akut glomerulonefrit geçirmiş
olanlar ise, iyileşmeden 5 yıl sonra bağış yapabilir.
-
Malign (Habis)
hastalığı olanlar, donör olarak kabul edilmezler.
-
Bruselloz (Malta
Humması) infeksiyonu olanlar,
tam iyileşmeyi takiben iki sene sonra kan bağışçısı olabilirler.
-
Epilepsi hastaları, kan
veremezler.
-
Osteomyelit geçirmiş
hastalar, tam düzelmeden 5 yıl sonra kan verebilirler.
-
Cerrahi: Büyük
ameliyatlardan sonra 6 ay boyunca kan bağışı alınmaz.Mide rezeksiyonu
geçirenler ise, hiçbir zaman donör olamazlar.
-
Transfüzyon: Kan veya
kan ürünü alan donörler, 1 yıl boyunca kan veremezler.
-
Attenüe virus aşısı
yapılmış olanlar 3 hafta kan veremez.( Su çiçeği, sarı humma, kızamık,
kızamıkçık, oral polio, kabakulak)
-
Ölü bakteri aşısı
olanlar, 5 gün donör olamazlar.( Kolera, tifo, antrax)
İnaktif virus aşısı ve toxoid alanlar ise 3 gün kan veremezler ( Polio-injeksiyon
, influenza, rabies, difteri, tetanoz)
|
